Dlaczego to ważne
FASD (Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych) nazywane jest „ukrytą niepełnosprawnością”. Przyczyna powstałych deficytów jest niewidoczna „gołym okiem” a dotyczy funkcjonowania mózgu. W praktyce często prowadzi to do błędnego interpretowania przyczyn trudności dotyczących funkcjonowania osób z FASD.
Adekwatna diagnoza stanowi pierwszy krok na drodze do zapewnienia odpowiedniej, specjalistycznej opieki oraz uświadomienia przyczyn powstałych deficytów rozwojowych. Szczególne znaczenie przypisuje się wczesnej diagnozie FASD (poniżej 6 r ż), która pozwala zapobiec zaburzeniom wtórnym, które nie muszą wystąpić, kiedy te pierwotne – czyli wynikające bezpośrednio z poalkoholowych uszkodzeń (np. związane z zaburzeniami koncentracji i uwagi, pamięci, języka i komunikacji) są zrozumiane i otoczone właściwą opieką.
Brak świadomości na temat nerorozwojowego podłoża zaburzeń powstałych w wyniku prenatalnej intoksykacji, sprzyja powstawaniu krzywdzących ocen i stereotypów. To z kolei może prowadzić do stygmatyzacji, pogłębiać trudności w codziennym funkcjonowaniu oraz zwiększać poczucie izolacji i braku akceptacji.
Osoby z FASD i ich bliscy mogą doświadczać różnych form dyskryminacji, takich jak:
- przemoc słowna i psychiczna
- przemoc fizyczna i cyberprzemoc
- izolowanie i wykluczanie
- niesprawiedliwe ocenianie i etykietowanie
- utrwalanie negatywnych stereotypów
- karanie za zachowania wynikające z trudności neurorozwojowych.
Dlatego tak ważne jest budowanie świadomości społecznej na temat FASD. Rzetelna wiedza i zrozumienie pozwalają ograniczać uprzedzenia, wspierać osoby z FASD w codziennym funkcjonowaniu oraz tworzyć bardziej otwarte i włączające środowisko – w domu, szkole i w społeczeństwie.